Dijital Pazarlama Ölçümlemesindeki Ana Sorunlar ve Çözüm Yolları

Pazarlamanın gitgide daha da ölçülebilen bir alan haline gelmesini, hiç şüphesiz internete borçluyuz. Dijitalin toplam pazarlama içerisindeki payı arttıkça, ölçümleme veya kazanımları takip etme üzerine daha fazla yetkinliğe kavuşsak da belli başlı ölçümleme problemlerinden haberdar olmamız gerekiyor.

Bu yazıda Emarsys Academy'de özetlemeye çalıştığım, dijital pazarlama profesyonellerinin karşılaştığı ölçümleme problemlerini Google'ın sahip olduğu AdWords reklam programı, DoubleClick reklam sunucusu ve Analytics ölçümleme aracı üzerinden sağlanan çözümler ile birlikte paylaşmaya çalışacağım. Bilmeyenler için: Analytics, AdWords ile birlikte diğer tüm trafik kanalları için ölçümleme yapılmasını sağlayan bir Online analiz aracı.


Akıllı telefonlar ve tablet bilgisayarlar yaygınlaşmadan önce dijital pazarlama etkinliğinin ölçümlenmesi konusunda üç temel sorun vardı:

1) Dijital trafik kaynaklarının aksiyona dönüştürme verimliliklerini ölçme (Conversion Tracking)

Bir trafik kaynağının gerçek katma değerinin hesaplanmasını, birkaç yıl önceki bir yazıda incelemiştim.

AdWords kampanyalarının geri dönüşümünü raporlarda görebilmek için dönüşüm izleme (conversion tracking) kodunu siteye eklemek yeterli oluyor.

DoubleClick raporlarında dönüşüm verilerini dijital varlıklarınıza Flootlight özelliğini kurarak veya dönüşüm izleme kodunu ekleyerek görebilirsiniz.

Analytics raporlarında hedefler (goal) belirleyerek veya e-ticaret izlemeyi (ecommerce tracking) aktif hale getirerek trafik kaynakları için dönüşümleri ölçebilirsiniz.


2) Dijital trafik kaynaklarının aksiyona dönüştürme verimliliklerini, kaynakları ayrıştırarak ölçme (Cross-Channel)

ABD'de alışveriş kategorisi için yapılan bir araştırmada sosyal medya ve görsel reklam ziyaretçileri yardımcı (assist interaction) etkisine sahipken direk ve e-posta trafiği ile markalı arama motoru kampanya ziyaretçilerinin alışveriş öncesi son etkileşimi (last interaction) yüksek çıkmış.

Tüm iletişim kanallarının takip edilebildiği bir reklam sunucusu çözümü olan Reklamverenler için DoubleClick (DFA) kurulumu ile dönüşüm ölçümlemesi bütünlükçü olarak yapılabilir.

Analytics raporları arasında yer alan çok kanallı dönüşüm hunileri (multi channel funnels) yardımı ile trafik kaynakları dijital kanallar arasında ayrıştırılabilir. Detaylı bilgi için.


3) Dijital trafik kaynaklarının fiziksel aksiyona dönüştürme verimliliklerini ölçme (Online-to-Store)

Türkiye'de tüketicilerin %47'si önce internetten araştırma yapıp sonra mağazalardan alışveriş yapmayı tercih ederken ABD'de mobil arama motoru kampanya ziyaretçilerinin %10'unun üzerindeki kısmı fiziksel mağazaları ziyaret ettiğini belirtmiş.

AdWords raporları içerisinde fiziksel mağaza ziyaretçi verilerini görebilmek mümkün; bunun için mağaza ziyaret dönüşümlerinin (store visit conversions) aktif hale gelmesi gerekiyor. Detaylı bilgi için.

Universal Analytics olarak adlandırılan ve Analytics'in veri toplama ve raporlama özelliklerini değiştiren versiyon yardımı ile fiziksel ticarete ait her tür bilgi, dijital veri havuzuna eklenip raporların resmin bütününü göstermesi sağlanabilir. Detaylı bilgi için.


İnternet'e bağlanma noktası olarak kullanımları hızla artan mobil cihazların internet kullanım alışkanlıklarına dahil olmasıyla, bu ölçümleme sorunlarına aşağıdakiler de eklendi:

4) İnternette sonlanan bir aktivitenin kaynağına dair cihazlar arası / çoklu cihaz ölçümlemesi (Cross-Device)

ABD perakende sektöründeki bir araştırmaya göre herhangi bir cihazda arama motoru reklamlarına tıklayan tüketicilerin %16'sı, görsel reklamlara tıklayanların ise %11'i işlemlerini başka bir cihazda bitirmeyi tercih ediyor.

AdWords reklam raporlarında bu verileri görmek için dönüşüm takibi (conversion tracking) kodunu hem masaüstü hem de mobil siteye eklemeniz gerekiyor. Detaylı bilgi için.

Cihazlararası dönüşümleri DoubleClick raporlarında kolayca görüp ayrıştırabilmek için kodun tüm dijital varlıklara konulması yeterli.

Analytics raporlarında çoklu cihazları ayrıştırabilmek için ise bir Universal Analytics özelliği olan User ID'yi kurmanız gerekiyor. Detaylı bilgi için.


5) Dijital trafik kaynaklarının mobil uygulamaya yönelik dönüşüm verimliliklerini ölçme (App Conversion)

Türkiye perakende sektöründeki bir araştırmaya göre tüketicilerin %50'si ön alışveriş süreçlerinde akıllı telefonlarındaki mobil uygulamalardan faydalanıyor.

AdWords kampanyaları aracılığı ile dijital platformlarda yapılan iletişimin mobil uygulama hedeflerindeki geri dönüşlerinin raporlanması için Android uygulamalara herhangi bir kod eklemeye gerek olmazken, iOs uygulamalara bir SDK eklenmesi gerekiyor.

DoubleClick raporlarında mobil uygulama kazanım verilerini ayrıştırabilmek için Floodlight kodunun uygulamalara düzgün olarak eklenmiş olması gerekiyor.

Mobil uygulama kazanım hedefli bütün iletişimlerin Analytics'te raporlanabilmesi için App Analytics SDK'lerinin tüm uygulamalara eklenmesi yeterli oluyor. Detaylı bilgi için.

Fiziksel mağazaların ziyaretçi adetlerindeki ciddi düşüşün perde arkası

Mobil ticaret, mobil cihazlar üzerinden yapılan elektronik alışverişler yanında dijital ön araştırma ve ödemeyi de kapsayan çok geniş bir terim. Mobil ticaretin toplam ticaret üzerindeki etkisi, her geçen yıl katlanarak genişliyor. Bu dönüşümün en önemli nedeni, şüphesiz tüketicilerin mağazalara gitmeden önce veya hemen alışveriş öncesinde özellikle mobil cihazlarını kullanarak ön araştırmayı tamamlayabilmeleri; ve hatta alışverişlerini mobil cihazlarında sonlandırabilmeleri. Bu aynı zamanda perakende firmaları için de verimliliğin artıp kuru kalabalığın azalması anlamına geliyor.

Yukarıdaki değerlendirmeyi rakamlarla biraz açalım:

Tüketiciler, fiziksel mağazaları artık daha az ziyaret ediyor.

ABD’de fiziksel mağazaların yıllık ziyareti adedi, (offline perakende trafik hacmi) dört yıl içerisinde 38 milyardan 18 milyara gerilemiş. 

Ziyaret hacimleri düşse de fiziksel mağazaların gelirleri artıyor.

ABD’de fiziksel mağazaların yıllık gelir hacmi, (offline perakende sektör büyüklüğü) 2010 yılında 641 milyar dolarken 2014 yılında 737 milyar dolara yükselmiş.

Fiziksel perakende gelirleri hala toplam perakende sektörünün en önemli parçası.

ABD’de fiziksel mağazaların (offline perakende sektörü) cirosu, toplam perakende gelirlerinin %91’ini oluşturuyormuş.

Fiziksel perakende satışlarının büyük bölümü, artık dijitalden etkileniyor.

ABD’de mağazaiçi satışların %64’ünün dijital etkileşim nedeniyle gerçekleşmesi bekleniyormuş.

Tüketicilerin satınalma kararlarını en çok etkileyen an, alışveriş öncesindeki ağırlığı dijital olan araştırma süreci.

ABD’de tüketicilerin ağırlığı gitgide internete kayan alışveriş öncesi araştırmaları, satınalma kararları üzerinde %84’lik bir etki sağlıyormuş.

Tüketicilerin ön araştırmayı en yoğun yaptıkları an, alışverişin hemen öncesi.

ABD’deki tüketicilerin %18’i alışverişten anlar önce araştırma yaparken Türkiye’de bu oran %32’ye ulaşıyormuş.

Mobil cihazlarda yapılan aramalarda lokasyon çok önemli.

İngiltere’deki akıllı telefon sahiplerinin %90’ı mobil aramalarını yerellik / lokasyon üzerine kullanıyormuş.

Tüketiciler, fiziksel mağazalar içerisinde akıllı telefonlarını yoğun olarak kullanıyor.

ABD’de akıllı telefon sahibi olan tüketicilerin %82’si fiziksel mağazalardayken alışveriş kararları ile ilgili olarak mobil cihazlarına danışıyormuş.

Akıllı telefon sahipliğinin hızla arttığı ülkemizde artık mobil ile özdeşleşen dijitalin sağladığı avantajları (omni-channel) doğru şekilde kullanabilen perakendecilerin metrekare başına verimliliklerini artırmak gibi çok ciddi bir fırsatları bulunuyor. Ön araştırmadan ödemeye kadar tüketicilerin tüm alışveriş süreçlerini etkileyecek mobil ticaret, artık gelecekte var olmayı hedefleyen tüm şirketlerin stratejilerinin odağında yer almalı.

Mobil Uygulamalar ve Omni-Channel Nasıl Yakınsıyor?

İnternet üzerinden alışveriş ve mağaza alışverişlerinin entegrasyonunu da kapsayan süreçlerin tamamına Omnichannel denmekte. Bu süreçleri doğru kurgulayıp tüketicilerinin ihtiyaçlarını merkeze alarak işleyişlerini değiştiren firmalar, müşteri başı yıllık sipariş hacimlerini ciddi oranda yükseltebiliyor. İlgili bir durum ise, internet siparişlerinin fiziksel mağazalarda teslim alınma tercihlerinin artmasının beklenmesi. 2015 yılında İngiltere toplam perakende hacminin %4'ten fazlasının bu şekilde gerçekleşeceği öngörülüyor.

Tüm dünyada mobil internetin şekillendirdiği bir tüketici davranışı görülmeye başlandı. Tüketicilerin büyük bölümü bir mağazadayken akıllı telefonlarını kullanıyor. Mağaza içerisinde mobil cihazların kullanımı %75'e ulaşmış durumda, düzenli olarak fiyat karşılaştırmak için cep telefonlarını kullandıklarını belirtenlerin oranı ise neredeyse %50. Bu oran Türkiye'de de çok yüksek. Aradığı bilgilere daha hızlı ulaşmayı isteyenlerin %47'si mobil uygulamaları tercih ediyor.

Millward Brown'un son raporundan aldığım aşağıdaki grafikte göreceğiniz gibi akıllı telefonlarından alışveriş yapan tüketiciler, mobil tarayıcıları ve uygulamaları birlikte kullanmayı tercih ederken mobil alışveriş uygulaması kullanan tüketicilerin %72'sinin telefonunda bu kategoriden 5'in altında uygulama yer alıyor.

PWC'nin son raporunda Türkiye'de mobil uygulama kullanımının en önemli nedeni olarak 'kolaylık' seçeneğinin tercih edildiği belirtilmiş. 'Mobil Öncelikli' (mobile first) olarak nitelendirilen Asya Pasifik Bölge'sinde internetle mobil cihazlar sayesinde tanışan gelişmekte olan ülkelerde mobil uygulamaların başı çektiği bir dönüşüm yaşanıyor. Bu konuda ek bir destekleyici bilgi de Hindistan, Endonezya ve Filipinler gibi ülkelerde mobil internet bağlantılarının yavaş olması.

Mobil uygulamaları alışveriş süreçlerine entegre etmiş olan başarılı perakendecilerin kullandıkları özellikleri aşağıdaki şekilde listeleyebiliriz:

- Fırsatlar ve Promosyonlar (Offers and Deals and Promotions)
- Kuponlar (Coupons)
- Bölgesel Reklamlar (Local Ads)
- İstek Listesi (Wish List)
- Katalog ve Broşürler (Catalog and Flyer)
- Sipariş Takibi / Benim Siparişim (Track Order / My Order)
- Barkod Tarama (Barcode Scan)

- Üye Olma (Sign Up)
* Eposta (Email)
* Kısa Mesaj (SMS)
* Sosyal medya (Social Media)

- Mağaza Listesi (Stores List)
- Lokasyon / En Yakın Mağaza (Location / Nearest Store)
- Açılış Saatleri (Opening Hours)
- Mağaza İçi Planı (In-store Navigation)
- Harita (Map)

- Müşteri İlişkileri (Customer Service)
- İletişim (Contact Us)

Gelecekte mobil uygulamaların sahip olacağı özellikleri de şu şekilde öngörüyorum:

- Kişisel Tahmin (Personal predictive): Örneğin bir uçak biletinin en optimal satınalma zamanını belirtebilmek
- Hareketle kontrol (Context based): Örneğin dokunmatik değil sallamatik kullanılabilen uygulamalar
- İnteraktif etkileşimli mini arayüzler (Interactive widget): Uzun süredir kullanılan diğer uygulamaların verilerini kullanarak özelleşmiş tecrübeler yaratmak
- Geribildirim (Feedback): Mobil uygulamaların gerçek zamanlı geri bildirim / oylama araçları haline gelmesi
- İndirim yakalama (Savings catcher): Örneğin ilgilenilen ürünün indirim dönemi hakkında uyarı mekanizması veya satınalınan ürünlerdeki fiyat değişiminin iade edilmesi


Mobil uygulamaların tasarımları ve stratejilerine dair aşağıdaki iki rehber önemli içgörüler içeriyor:
Mobil Uygulama Tasarım Rehberi
Google Play Rehberi

Yeni Trend ile Tanıştınız mı? U-Ticaret (App Commerce)

Mobil ticaret (m-ticaret), gerek akıllı telefon kullanımının artışı gerekse mobil internetin omni-channel ve ödeme sistemleri gibi alanlarla olan uyumu nedeniyle tüm dünyayı tahmin edilenin de ötesinde etkisi altına aldı. Dünyanın mobil internet ile çok daha önce tanışmış kısmında ise yeni bir trend yaşanıyor: mobil uygulamaların tetiklediği ticaret olarak ifade edebileceğimiz u-ticaret (app commerce).

İki farklı grupta yer alan firmalar bu eğilimden benzer şekilde etkileniyor: Birinci grupta yer alan ve fiziksel satış noktaları bulunan perakendecilerin, genel stratejileri içerisine ciddi şekilde entegre ettikleri mobil uygulamalar, ikinci grubu oluşturan e-ticaret firmaları için de gelirlerinin hızla arttığı ciddi bir kanala işaret ediyor.

Söze ikinci gruptan girecek olursak mobil uygulamaların üzerinden geçen ciroların önemli orandaki artışı, Hindistan'ın en büyük eticaret firması Flipkart ile giyim sitesi Myntra gibi bazı online perakendecilerin mobil (ve hatta web) sitelerinden vazgeçip tamamen mobil uygulamalara yönelmesi sonucunu doğurdu.

Öte yandan birinci gruptaki fiziksel perakendecilerin birçok süreçlerinde mobil uygulamaların kullanılmaya başladığı bir dünyada yaşıyoruz.

Şüphesiz bu kullanıcı alışkanlığı geçişini sağlıklı bir şekilde kurgulamak her şeyden önemli. O sebeple mobil site ve mobil uygulama konusunda eksiklerinizi gidermek için ilk adımı, bu kontrol listesini gözden geçirerek atabilirsiniz.


Mobil Uygulamalarla İlgili Bilmeniz Gerekenler

Akıllı telefonlara indirilen uygulamaların mobil cihazlarda muhafaza edilme oranlarında son yıllarda bir iyileşme görülüyor. Uygulamaların beşte biri indirildikten sonra sadece bir kez kullanılmış. En başta gelen nedenler olmasa da telefonda hafızanın bulunmaması ve uygulamaları bulmak için harcanan uzun zaman gibi konular çözüldüğü taktirde mobil uygulamaların kullanımı çok daha artacaktır.

Tüketicilerin %55'i alışveriş için / sırasında perakendecilerin mobil uygulamalarını kullanacağını belirtiyor.

Müşterilerin %41'i alışveriş sırasında aktif olarak mobil uygulamaları kullanıyor.

Mobil uygulamaların alışveriş için kullanımı 2014 yılında %174 oranında artmış. 

Akıllı telefon kullanıcılarının %64'ü bir mobil uygulama aracılığı ile alışveriş yapmış. Satınalınan ürünler (şimdilik) çoğunlukla fiziksel olmasa da online alışveriş bariyerinin en önemlilerinden olan 'güven' probleminin mobil uygulamalarda aşıldığını göstermesi açısından önemli. Aynı raporda mobil cihazlar üzerinden yapılan alışveriş istatistiklerinde Türkiye'nin adı yukarılarda geçiyor.

Alışveriş uygulamalarının açılmalarının üçte biri anlık bildirimlerden (push notification) kaynaklanıyor. U-ticaretin en önemli etkileşim kanallarından biri olan bildirimler, e-posta pazarlamasının tahtına göz kırpıyor.

Sektör ortalamalarını açıklayan firmaların raporlarında mobil uygulama indirtme maliyetleri yanında lansman maliyeti ve yaşam boyu üretilen değer (lifetime value) gibi analizler de paylaşılmaya başlanmış.

Mobil uygulamaların en önemli avantajlarından olan lokasyon verisi, kullanıcıların gün içerisinde zamanlarını geçirdikleri iş yerleri ve gecelerini geçirdikleri evlerinin girdileri ile satınalım gücünü ortaya çıkarabiliyor. Bunun da üzerine bulunulan yere göre değişen özelleşmiş hedefleme olanağı, hizmet sektörünü bir sonraki sıçramaya taşıyabilir mi hep birlikte göreceğiz.

Mobil uygulama analizi / analitiği konusunda öncelik uygulamanın ayakta kalması / kullanılmabilmesi: bu da uygulamanın silinmesi, çökmesi ve yavaşlığı gibi durumların raporlanabilmesinden geçiyor. Mobil uygulama geliştiricilerin bu alanlara hakim olması her seyin önünde bir katma değer yaratıyor.

Mobil uygulama dünyasında oyunlar dışında anlık mesajlaşma ve paylaşım uygulamaları gibi ticaret ile doğrudan bağlantılı iki alan bulunuyor. Whatsup, Line ve Wechat gibi uygulamalar edindikleri ciddi kullanıcı bazını birer platforma dönüşerek parasallaştırmaya çalışıyor. Bu firmalara mobil dönemin portalları diyebiliriz. Uber, Lyft, Airbnb gibi lokasyonun gücünü kullanan uygulamalar ise paylaşım ekonomisinin fiziksel dünyayı dönüştürmeye başladığı iş modellerini yaratma uğraşındalar. Değerlemelerine bakınca bunun ne kadar önemli bir devrim olacağını öngörmek güç değil.

Uygulama geliştiren yazılımcıların iş gücü içerisindeki payının bazı ülkelerde şimdiden yüzdelik dilimlere girdiğinin altını çizmek, potansiyeli her açıdan görmek açısından faydalı.

Google algoritmasında mobil uygulama sahipliği lehine yapılan son değişiklik, mobil uygulamaya sahip olmanın avantajlarına bir yenisini ekledi.

Yazıyı mobil uygulama alanında farklı sektörlerde ve ülkelerde başarılı sonuçlara ulaşan örnekleri inceleyebileceğiniz üç kaynak ile bitireyim:
- Google Mobil Kitapçığı
- Mastercard Mobil Uygulama Endeksi
- psfk Mobil Ticaret Kitapçığı

Akıllı telefonlar, internet kullanıcı eğilimlerini nasıl değiştiriyor?

Yandaki fotoğraf ilginç bir dönemin habercisi olabilir. Yurt dışında iletişim ve perakende sektörlerinde standart haline gelmeye başlayan Beacon teknolojileri, akıllı telefon penetrasyonuna bağlı olarak ölçümleme konusundaki birçok problemi ortadan kaldıracak gibi görünüyor.

Dijital etkileşimin fiziksel ticaret ile en çok kesiştiği noktada hiç şüphesiz akıllı telefonlar bulunuyor. Birçok firma son dönemde dijital iletişimin fiziksel alışverişe etkisini ölçümlemek için oluşturdukları yeni teknolojilerini tanıttı. Google, dijital iletişimin telefon satışı, mağaza alışverişi ve cihazlararası Online etkisini bütünlüklü şekilde görmeyi sağlayacak bir altyapıya geçtiğini paylaşırken; Facebook ise dijital iletişimin mağaza satış etkisini test etmeye yönelik bir özelliği duyurdu.

Mobil ticaret olarak adlandırılan ve cep telefonu üzerinden (tablet bilgisayarların bu kategori içerisindeki varlığı tartışmalı) yapılan e-ticaret işlemleri yanında çoklu kanal alışverişi ile mobil ödemeleri de ifade eden ticaret şemsiyesinin hacmi her geçen gün artıyor. 

Mobil ticaret hacimlerinde firmalar arasındaki ayrışmanın temel nedeni, kullanıcı tecrübesinin detaylarına ne kadar hakim olunduğu. Mobil internet tecrübesi, uygulamaların (mobile applications) varlığı nedeniyle bilgisayarlardan ciddi bir farklılık gösteriyor. Mobildeki başarı, süreçlerini bu kullanıcı eğilimine uygun şekilde oluşturan firmalar için daha kolay geliyor. Bu konudaki birkaç detayı, ilgili raporlar ile paylaşmak istedim.

• Mobil cihazlar aracılığı ile internette geçirilen zamanın %80'i mobil uygulamalarda gerçekleşiyor. Kaynak: Flurry, nisan 2013

• Mobil uygulamaların alışveriş için kullanımı 2014 yılı boyunca %174 oranında arttı. Kaynak: Flurry, ocak 2015

• İndirilen mobil uygulamaların %95'i ilk ay içerisinde siliniyor. Kaynak: Nuance, ağustos 2011

• Akıllı telefonlardaki alışveriş aktivitelerinin %28'inde mobil web siteleri tercih edilirken, mobil uygulamaların tercih edilme oranı %26. Kaynak: iab, aralık 2014

• Mobil alışverişlerin %85'i mobil sitelerde gerçekleşiyor. Kaynak: Mediapost, kasım 2014

Mobil Sitem Mi Olmalı Yoksa Uygulamam Mı? Mobil Pazarlamaya Giriş Rehberini Ücretsiz İndirin.

Yurt dışında yaşayan Türklerin hoşuna giden 'küçük' sürprizlerin başında karşılarına Türkiye ile ilgili tanıtımların çıkması geliyor. Geçen haftalarda Singapur metrosundaki reklamları görünce, dünyada akıllı telefon kullanımının en yüksek olduğu ülke olan Singapur'da yaşayanların yapacağı gibi akıllı telefonumu çıkarıp afişteki siteyi ziyaret etmek istedim. Eriştiğim site bir masaüstü versiyonuydu. Telefon ile bu bol içerikli siteyi gezmeye çalışırken rahat bir tecrübe yaşadığımı söyleyemem. Google'daki sonuçların alt sıralarında mobil uygulamanın yer aldığını gördüm, fakat içeriğini bilmediğim için telefonuma fazladan bir uygulama indirmek istemedim. Tahmin edeceğiniz gibi sıradan bir tüketicinin marka ile etkileşimi bu noktada sorun yaşıyor; çünkü o aralıkta kullanıcı günlük akışa dönüyor ve iletişim mesajı, beynin art alanına kayıyor. Ben ise araştırmamı sürdürüp sitenin bir mobil versiyonunun da bulunduğunu fark ettim. Kısacası tüm dijital varlıklar mevcut olmasına rağmen basit bir yönlendirme (redirect) eksikliği sebebiyle bu güzel kampanya, bir süreç devamlılığı sorunu yaşamaktaydı. Bu sebeple 'mobil'e uyumluluk konusunda bir kontrol listesi (basit bir rehber) hazırlamanın herkese faydası olacağını düşündüm. 

Aşağıdaki bilgileri içeren, mobil uyumluluk ve pazarlama kontrol listesini buradan indirebilirsiniz! Sonrasında da bu yazıyı veya listeyi, ihtiyacı olabilecek diğer kişilerle paylaşarak Türkiye'deki mobil ekosistemin gelişimine katkıda bulunabilirsiniz.

Web sitem var ama Mobil uyumlu mu bilmiyorum.

• Sitenizin mobil cihazlardan ziyaret edildiğinde nasıl bir tecrübe yaşattığını burada analiz edebilirsiniz.

• Sitenizin mobil cihazlara uyumlu olup olmadığını buradan basit bir şekilde test edebilirsiniz.

Masaüstü Web Sitem var ama Mobil Sitem veya Mobil Uygulamam yok.

Mobil Sitem Olmalı mı?

Evet! Blogumdaki bir yazımda gelecek birkaç sene içerisinde dünyada (Türkiye'de de) mobil internet kullanıcılarının trafik ve işlemlerin çoğunluğunu üreteceğine dair raporları paylaşmıştım. Mobil ziyaretçilerin artış trendi yanında, özellikle dijital varlıklarınızı ilk kez ziyaret edecek kişilerin mobil siteleri tercih edeceğinin de altını çizmemiz gerekiyor. Neden katma değerini bilmediğiniz bir firmanın / markanın mobil uygulamasını indirmek isteyesiniz ki? (Uber ve HotelTonight gibi mobil uygulama üzerine iş modellerine sahip firmalar bile mobil sitelerini yayında tutup, buralarda verdikleri hizmetleri anlatmayı tercih ediyorlar.)

• Mobil sitenizin altyapısını farklı cihazlara uyumlu hale getirme alternatiflerini buradan görebilirsiniz.

• Mobil sitenizin tasarımında dikkat edilmesi gereken dizayn prensiplerini burada bulabilirsiniz.

• Mobil siteniz hakkında detaylı raporlar alabilmek için gereken analiz aracını nasıl kuracağınızı buradan öğrenebilirsiniz.

Mobil Sitem var ama Mobil Uygulamam yok.

• Masaüstü sitenizi mobil cihazlardan ziyaret eden kişilerin mobil sitenize erişmesi için otomatik yönlendirmenin (redirect) nasıl yapılacağını buradan öğrenebilirsiniz.

• Mobil sitenizin arama motorlarına nasıl uyumlu hale getirileceğini (mobil SEO) buradan öğrenebilirsiniz.

Mobil Uygulamam Olmalı mı? 
Her zaman değil! Blog'umdaki bir yazımda mobil cihazlardaki tecrübelerin masaüstü sitelerden nasıl farklılık gösterdiğine dair içgörüleri paylaşmıştım. Bu nedenle mobil uygulamaların kalbinde yer aldığı oyun, taksi, otel ve ödeme gibi mobil iş modellerini bir kenara koyarak değerlendirme yapmamız gerekiyor. 
Mobil uygulamalar; akıllı telefonların lokasyon ve sensörler gibi özellikleri ile offline kullanım ve kredi kartı bilgisi gibi birçok veriyi cihazda tutma olanaklarını sağlayabildiği için çok ciddi bir avantaja sahip. Kullanıcıların bir uygulamayı indirmeyi, markayla tanıştıktan sonra tercih etmeleri bir yana; gerek uygulamadaki yetersizlikler gerekse bildirimlerin yoğun kullanımı sebebiyle telefona indirilen mobil uygulamaların %95'i ilk ayın sonunda kaldırılıyor. Bu nedenle kullanım amacı iyi anlatılamadığı durumda mobil uygulamalar, yeni müşteri için değil, daimi müşteriler için bir anlam teşkil ediyor. Eğer tamamen mobil bir iş modeline sahip değilseniz; halihazırdaki müşterilerinize hitap eden ve mobilin özelliklerini barındırıp içeriğin sık değiştiği bir uygulama yapamayacaksanız; mobil uygulama üretmenin katma değerini tekrar değerlendirmenizde fayda var.

• Mobil uygulamanızın tasarımında dikkat edilmesi gereken dizayn prensiplerini burada bulabilirsiniz.

• Mobil uygulamanızı yayına almadan önce yapmanız gerekenlerin listesini burada görebilirsiniz.

Mobil Sitem ve Mobil Uygulamam var.

• Mobil siteniz ile ilgili yukarıdaki önerileri değerlendirmenizde fayda var.

• Mobil uygulamanızın uygulama marketlerine nasıl uyumlu hale getirileceğini (app store optimization / ASO) buradan öğrenebilirsiniz.

• Mobil uygulamanıza nasıl alt linkler atayabileceğinizi buradan takip edebilirsiniz.

• Mobil uygulamanızın arama motorlarına nasıl kaydedileceğine dair bilgiyi burada görebilirsiniz.

• Mobil uygulamanıza istediğiniz zaman kod ekleyip çıkarabilmek için gereken etiket yöneticisini nasıl ekleyeceğinizi buradan görebilirsiniz. 

• Mobil uygulamanız hakkında detaylı raporlar alabilmek için gereken analiz aracını nasıl kuracağınızı buradan öğrenebilirsiniz.

BONUS: Mobil reklam vermek istiyorum.

• Mobil Sitenize ziyaretçi çekme amacındaysanız; yanlış bir düşünceniz var demektir. Önemli olan potansiyel müşterilerinizin sizi ziyaret etmesiyse siz masaüstü ve mobil sitelerinizi hazırladıktan sonra birçok reklam platformunun çoklu cihaz tecrübesine uygun hedeflemelerini kullanabilirsiniz. Örnek bir kontrol listesini burada görebilirsiniz. 

• Mobil Uygulamanızın indirilme adedini artırmayı hedefliyorsanız; hedeflemeyi ne kadar otomatize edebilirseniz süreci de o kadar kolay idare edebilirsiniz. Bunun yanında uygulama mağazalarının verilerini kullanarak kampanyalarınızı, uygulama kullanım eğilimlerine daha da uygun hale getirmeniz mümkün. Uygulamanın yeni indirilmesi yanında indirmiş kişiler için etkileşimi artıracak stratejileri de uygulamayı göz ardı etmeyin. Örnek bir uygulama indirtme stratejisini burada, etkileşim artırma stratejisini ise burada inceleyebilirsiniz.

Not: Yapacağınız mobil indirme hedefli kampanyaların olumlu bir yan etkisi de uygulama mağazalarındaki indirilme listelerinde yukarılara çıkmanız olacaktır. Bu sayede son dönemde en çok indirilen uygulama listelerine göz atan bir çok kullanıcının, ücretsiz şekilde uygulamanızı indirmesi mümkün olabilir.

Mobil Ticaret ve Pazarlama ile ilgili en güncel veriler

Mobil internetin birçok sektör üzerinde yarattığı dönüşüm çok hızlı gerçekleşiyor. Bu trendlere dair son dönemde gözden kaçırmış olabileceğiniz raporları paylaşmak istedim.

Tüm dünyada 2018 yılı itibariyle 8 milyara yakın mobil internet kullanıcısı olması bekleniyor. (Kaynak: pwc 2014)

Türkiye'de ise eylül 2014 itibariyle 30 milyon cep telefonu üzerinden (mobil) internet abonesi bulunuyor. (Kaynak: BTK 2014)

Akıllı telefon kullanıcı adedinin 2017 yılı itibariyle 2,5 milyara ulaşması öngörülüyor. (Kaynak: emarketer 2014)

Dünyadaki mobil dönüşümün merkezinde akıllı telefon geçişini yaşamaya başlayan Çin ve Hindistan yer alıyor. (Kaynak: emarketer 2014)

İnsanların %40'ı mobil cihazlarını bilgiye ulaşmada en önemli kanal olarak görüyor. (Kaynak: xAd & Telmetrics 2014)

Avrupa ve Amerika'da sosyal medya ve haber okuma ağırlıklı olan mobil internet aktiviteleri, Çin ve Japonya gibi mobil konusunda öncü ülkelerde internet alışverişine kayıyor. (Kaynak: Ofcom 2014)

Tüketicilerin %32'si mağaza içerisinde mobil cihazlarından araştırma yaptıktan sonra satın alma kararını değiştiriyor. (Kaynak: Mobilemarketingwatch)

E-ticaret sitelerinin trafiklerinin %30'undan fazlası mobil cihazlardan geliyor. (Kaynak: Business Insider & Monetate 2014)

Online perakende işlemlerinin mobil cihazlarda gerçekleşen kısmı, global ortalamada %30'a ulaştı. (Kaynak: Criteo 2014)

2018 yılı itibariyle Avrupa e-ticaret hacminin yarısının mobil cihaz kullanıcılarından kaynaklanacağı ifade ediliyor. (Kaynak: Tradedoubler Research 2014)

Dünyadaki birçok sektör mobilize tüketicilere uyum sağladıkça, toplam ekonomik büyüklüğün mobilden etkilenen kısmının ciddi bir büyüme göstererek; 2017 yılı itibariyle 700 milyar dolara erişmesi bekleniyor. (Kaynak: Digi-Capital 2014)

Mobil ödeme sektörü hacminin 2019 yılı itibariyle sadece ABD'de 142 milyar dolara ulaşması, bunun 91 milyar dolarının mobil site ve uygulamalardan yapılan alışverişlerden oluşacağı tahmin ediliyor. (Kaynak: Forrester 2014)

İnternet üzerinde video izleme tercihi mobil cihazlara kayıyor. Türkiye'de aktif internet kullanıcılarının %11′i (3 milyon kişi) cep telefonlarından TV seyrediyor. (Kaynak: iab Türkiye 2014)

Mobil internetin genişlemesine paralel olarak mobil reklamcılığın da büyüyerek seneye 64 milyar dolara ulaşacağı bekleniyor. (Kaynak: emarketer 2014)

Yoksa sizin dijital varlıklarınız (reklamlarınız, web siteniz, mağazanız) hala her tür mobil cihaz ile uyumlu değil mi?