eTOHUM Girişimcilik Zirvesi'ne Katılmayarak Neler Kaçırdınız?

2011 yılında eTOHUM fonu tarafından desteklenecek 15 girişimin açıklandığı, Girişimcilik Zirvesi sayesinde sektördeki birçok kişi ile görüşme olanağı bulduk. Aynı zamanda Türkiye’deki üç önemli girişimcilik hikayesine sahip firmanın (Index Bilgisayar, Simit Sarayı ve Logo) kurucularının hikayelerini de ilk ağızdan dinledik. Konuşmalardan aldığım notları kısaca paylaşmak istedim.

Grupanya, kurucularından Baran Dilber’in ifade ettiğine göre faaliyette olduğu 10 aylık dönem içinde 600 bin üye toplayıp 431 bin tekil kişiye 800 ayrı fırsat satmış; cirosu da 35 milyon TL’ye erişmiş.

Bilişim konusunda Türkiye’deki en büyük firmalardan olan Index Bilgisayar’ın 2010 yılı cirosu 1,2 milyar dolar dolayında iken 4 bin dolar sermaye ile kurulduğu 1989 yılı cirosu sadece 900 bin usd imiş.

Anneysen.com 1 yılda 30 bin anne üyeye ulaşırken, Hangiüniversite.com 3 ay içerisinde 100 bin üniversite öğrencisi üyeye ulaşmış. Pabbuc.com 50 marka ve 25 bin çift ayakkabılık stok hacmine ulaşmış, Balerin.com ise yakın bir tarihte Emre Kurttepeli’den yatırım almış.

Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) verilerine göre Türkiye’de yaklaşık 3,5 milyon Küçük ve Orta Ölçekli İşletme (KOBİ) bulunuyormuş. KOBİ tanımı 250 çalışan ve yıllık 25 milyon TL ciro altında kalan tüm firmaları kapsıyor. Bu firmaların %95’inden fazlası küçük ölçekli (5'ten az çalışan adedi ve yıllık 1 milyon TL'den az ciro) imiş. KOSGEB, artık bilişim sektöründeki firmalar için de başvuruları Online yapılabilen destek programları, fonları sunuyormuş.

Siyasetçiler İnternet’in kendilerine sağlayabileceği faydanın farkında mı?

Gündemde, siyasetçilerin sosyal medya iletişimlerinde kişisel mesajlarını ne düzeye kadar paylaşabilecekleri tartışması var. Değerlendirme yapan kişilerin bir kısmı sosyal medyanın sadece kişisel mesajları iletme platformu olduğunu öne sürse de İnternet, dünyada özellikle siyaset alanında seçmenlerle en yakın etkileşimin yapıldığı ve seçim kampanyaları için ciddi finansal kaynağın yaratıldığı bir platform haline geldi. ABD Başkanı Barack Obama’nın seçimi kazanmasında önemli bir rolü olduğu değerlendirilen sosyal medya kampanyasının sonuçları, bu konuda dünyanın nereye gittiğinin önemli göstergeleri kabul ediliyor. Obama’nın iş dünyası profesyonellerince kullanılan Linkedin'de bile profili olduğunu eklemeden geçmeyelim. Barack Obama için açılan resmi iletişim kanallarının en güncel rakamları şöyle:
Youtube hesabındaki kanalı 24 milyon kez görüntülenmiş.
Twitter hesabına 6.5 milyon kişi takipçi olmuş.
Facebook sayfasını 17 milyon kişi beğenmiş.

Bu platformlar aracılığı ile yapılan milyonlarca dolarlık ücretsiz pazarlama iletişiminin yanı sıra; barackobama.com sitesi üzerinden sağlanan 500 milyon dolara yakın Online bağışın rekor büyüklüğünün de altını çizmemiz gerekiyor. Bunun da ortalama bağış büyüklüğü 80 dolar olan milyonlarca kişi tarafından yapılmış olması, genel katılımı artırmanın toplam ölçeği nasıl büyütebileceğinin en geçerli kanıtı.

Yukarıdaki verileri aldığım Erik Qualman’ın Socialnomics kitabı, sosyal medyanın daha fazla konuşulmaya başladığı son dönemde adından söz ettiren başarılı bir kaynak. Kitapta 2008 yılı ABD başkanlık seçimi yanı sıra İnternet’te yayılan reklam kampanyalarından şirketlerin iş planlamalarına kadar çok geniş bir içerikte, bolca örnek ve analiz sunuluyor. Qualman, kitabında bu popüler alanın gelecekte iş dünyasında yaratacağı değişimlerle ilgili öngörülerini de paylaşıyor.

Peki ülkemizde siyaset alanında sosyal medya nasıl kullanılıyor?
Türkiye’de henüz İnternet üzerindeki iletişimin medya harcaması avantajı ve diğer finansal getirileri konusunda bir analiz yapıldığını düşünmüyorum. Ama seçmenlerin siyasetçilerle direk bir iletişim kurma (Online etkileşme) isteği, aşağıdaki rakamlarda gayet net görülebiliyor. Bakalım hangi siyasetçi bu alanı gerek reklam maliyetlerini azaltmada, gerekse ek kampanya finansmanı yaratmada daha başarılı şekilde kullanabilecek?

Abdullah Gül
Twitter hesabını 171 bin kişi takip ediyor.

Recep Tayyip Erdoğan
Twitter hesabını 42 bin kişi takip ediyor.
Facebook sayfasını 464 bin kişi beğenmiş.

Kemal Kılıçdaroğlu
Twitter hesabını 80 bin kişi takip ediyor.
Facebook sayfasını 838 bin kişi beğenmiş.

Devlet Bahçeli
Twitter hesabını 27 bin kişi takip ediyor.

Türkiye’de E-Ticaret Konusunda Eğitim Veren Kurumları Biliyor Musunuz?

E-Ticaret, 2010 yılı ile birlikte Türkiye’de ciddi bir ticaret hacmine ulaştı. Bu nedenle de köklü siteler ve farklı iş modellerine sahip olan yeni oyuncular, önemli oranda ciro artışı yaşadı. Pastanın büyümesi olarak adlandırabileceğimiz bu dönem, bambaşka sorunları da beraberinde getirdi. Artan firma adedi ve iş modeli zenginliği nedeniyle elektronik ticaret konusunda bilgi sahibi olan profesyonel kişilere duyulan ihtiyaç arttı. Gerek önümüzdeki dönemde bu konuda yatırım yapmayı planlayan firmalar gerekse şu anda Online dünyada önemli yerleri olan firmaların agresif büyüme hedefleri, sektördeki insan kaynağı sorununun daha da önemli hale geleceğinin habercileri. Bu sektördeki profesyonellerin büyük bölümü kendilerini çalıştıkları şirketlerde geliştirmiş kişilerden oluşuyor. Fakat bu alaylı profesyonellerin hacmi, son dönemdeki hızlı büyümeyi kaldırmıyor. Peki İnternet üzerindeki ticaret konusunda Türkiye’de var olan üniversitelerin özel bölümleri veya ileri düzeyde eğitim veren uzmanlaşmış eğitim kurumları yeterli mi?

Günümüzde Türkiye’de e-ticaret konusunda eğitim veren kurumlar, henüz yolun çok başında olan kişilere yönelik programlar yürütüyor. Bir başka ifade ile e-ticaret girişimcilerine 'E-Ticarete Giriş' dersleri veriliyor. Sektör geçen sene yakaladığı büyüme trendini geliştirip ticaret hacmi daha da geliştikçe bu alandaki profesyonel çalışan eksikliği; bu eğitimlerin de farklılaşmasını ve daha detaylı hale gelmesini sağlayacaktır. Türkiye’de e-ticaret alanında odaklı bir içeriği olan eğitimler organize eden kurumları aşağıda listelemeye çalıştım. Eğer siz de bu özellikteki kuruluşlara dair eklemelerinizi iletebilirseniz, listeyi daha sağlıklı hale getirebiliriz.

ONLINE EĞİTİM VİDEOLARI
Uzman TV

ÜNİVERSİTE SERTİFİKASYONU
Okan Üniversitesi
Sakarya Üniversitesi

ÖZEL EĞİTİM KURUMLARI
Akiza
Coproline
Eğitim Akademi
Eğitişim
E-İş Danışmanlık
York Trade

E-Ticaret Blog'larının Hangilerini Biliyorsunuz?

Mikro mesajlaşma araçları (veya siteleri) hayatımıza girdiğinden beri İnternet'te üretilen içerik kalitesinde ciddi bir düşüş olduğunu değerlendiriyorum. Kısa bir cümle ve link'ten oluşan paylaşımlar, şüphesiz hepimizi kolaycılığa alıştırıyor. Bu nedenle herhangi bir konuda özgün analizlere ve değerlendirmelere yer verilen kaynakların zaman geçtikçe daha değerli hale geleceğini öngörüyorum. Elektronik ticaret üzerine E-Ticaret Bilgi Blogu'nda bir araya getirmeye çalıştığım veriler ve değerlendirmelerin dışında farklı analizler ve bakış açıları ile tanışmak isteyenler için benim de takip ettiğim (belli aralıklarla içerik girilen) birkaç siteyi paylaşmak istedim. E-ticaret sektörü konusundaki bilgi ve tecrübelerini başkalarıyla paylaşmak için zaman ayıran tüm özgün içerik üreticilerine teşekkür ederim.

Siz de bu listeye girmesi uygun olan siteleri gönderebilirseniz, listeyi daha sağlıklı bir hale getirebiliriz.

DÜNYA

E-Ticaret Genel
ECommerce-Guide
E-Commerce Times
Google Retail Blog
Practical eCommerce

M-Ticaret
Mobile Commerce Daily
Mobile Marketing Watch

Web Analizi
Measuring Success
Occam's Razor

Araştırma Verileri
comScore
eMarketer
Forrester Blogs
Hitwise Intelligence
Nielsenwire

Birlikler
Emota
Shop.org

Tasarım
FutureNow
LukeW


TÜRKİYE

Haber & Değerlendirme
Bilişim Hukuku Günlüğü
turk.internet.com
Webrazzi

Girişimcilik
Ahmet Kırtok
Etohum.tv (Video)

E-Ticaret Genel (Türkiye)
E-Ticaret Danışmanlığı
E-ticaret üzerine
Elektronik Ticaret
Y.Emre Güzer
eTicaret Portal
Forcemind
E-Ticaret Rehberi
Sanal Mimarlar
Sina Afra
Webdolusu

Yılın son e-ticaret etkinliğinden önemli notlar

Geçen hafta 2010 yılının son e-ticaret etkinliği Copromeet’e uğradım. Kalabalık bir katılımcı kitlesine hitap eden e-ticaret sektörü profesyonellerinin konuşmalarından birkaç not aktarmak istedim.

AliBaba.com Türkiye ülke müdürü Kenan Ardalı, toplam 5 milyon üyelerinin 250 bin adedinin Türkiye’den olduğunu ve Taobao.com (B2C sitesi) ve Alipay (online ödeme) gibi gruba ait diğer yapıları da ülkemize getirmeyi planladıklarını belirtti.

Sahibinden.com genel müdürü Burak Ertaş 2 milyon ilanın yer aldığı siteye her gün 2 milyon tekil ziyaret gerçekleştiğini belirtti. Online pazaryeri konseptinin gelecekte Etsy.com gibi daha özelleşmiş sitelerle genişleyeceğini de ekledi.

Groupon/Sehirfirsati.com Türkiye genel müdürü Emre Ekmekçi ise şu anda %70’i kadın olan 1,5 milyonluk üye adetlerini gelecekte 5 milyon kişiye çıkarmayı planladıklarını belirtti. Grup alışverişte kampanya düzenleme stratejisinin, firmaların reklam bütçelerini burada kullanmayı sağlamak olduğunun da altını çizdi.

Elektronik Ticaretin Geleceği

Yeni bir yıla girerken son dönemdeki gelişmelerden yola çıkarak önümüzdeki yıllarda elektronik ticaretin hangi alanlarına dikkat edilmesi gerektiğine dair kişisel öngörülerimi paylaşmak istedim. Sektördeki eğilimleri ve ilgili örnekleri kişiselleştirme, araştırma, sosyal ve mobil olarak dört başlıkta topladım.

Kişiselleştirme
Genel tüketici kitlesinin elektronik ticaret ile tanışıklığı eskidikçe, işin sadece maliyet tarafının ağır bastığı bir tercih dünyasından uzaklaşacağımızı söyleyebiliriz. 2010 yılına kadar İnternet üzerindeki ticarette müşteriler için ürün kalitesi riskini azaltığı için uçak bileti, cep telefonu, otel rezervasyonu ve sigorta başvuruları gibi daha çok standart ürünlerin sürüklediği bir yapıdan bahsedilmekte idi. Gelecekte İnternet sitelerinin daha interaktif olması sayesinde ürünlerin her kullanıcıya göre özelleştirilebilmesine olanak tanıyan Online tecrübeler ortaya çıkabilecek. Bu nedenle de otomotiv, özel krediler ve ev eşyaları gibi (Örnek: Ford) kar marjı yüksek sektörler için elektronik ticaretin kullanım özellikleri ve hacminin artacağını düşünüyorum.

Fırsat: Ürünleriniz veya hizmetlerinizin kişiselleştirilmesini sağlayacak Online uygulamalar (siteler) sadece İnternet üzerindeki ticaretinizi artırmakta değil, müşterilerinizin tercihlerini anlamakta da önemli bir araştırma (CRM) aracı olabilir.

Araştırma
Tüketicilerin İnternet üzerindeki araştırma tercihleri de zaman içerisinde farklılaşma eğilimi gösteriyor. Önceki yıllarda ürün özelliklerinin metin tabanlı filtreler aracılığı ile azaltılıp, ürünlere ulaşılmasını (karşılaştırmayı) sağlayan ürün listeleme modeli, yavaş yavaş daha görsel bir hale geliyor. Bunda tüketicilerin giyim alışverişi konusunda İnternet’i daha sık kullanmaya başlamalarının da payı çok büyük. Anahtar kelime, ürün özellikleri tabanlı fiyat karşılaştırma sitelerinden (Örnek: Shopping.com) giyim sektörü için farklı bir deneyim sunan renk, desen ile karşılaştırma sağlayabilen, görsel tabanlı karşılaştırma sitelerine (Örnek: Boutiques.com) geçiş bunun bir ayağı gibi düşünülebilir.

Fırsat: Ürünleriniz veya hizmetlerinizin araştırma veya karşılaştırma tecrübesini standart yöntemlerin dışına taşımak, müşteri potansiyelinizi geliştirebilir.

Sosyal
2010 tartışmasız olarak grup alışveriş sitelerinin yılı oldu (Örnek: Groupon.com). Belli bir grup adedi ile limitlenen bu alışveriş modelinin büyüme dinamiği, üye tabanının genişletilip bu üyelere yapılan bilgilendirmelerle fırsatların tüketilmesine dayanıyor. Sosyal medya platformları üzerinde firmalar için oluşturulan gruplarda (hayran sayfaları) ürünlerin tanıtılmasına yönelik modüller de yine önemli bir sosyal alışveriş boyutu olarak kullanımını genişletti (Örnek: Pampers). Bu iki konseptin birleşebileceği hibrit modeller gelecekte daha yoğun kullanılabilir. Müşterilerin ürünlere dair özel tercihlerini belirtecekleri ve bu özel ürünler için satıcı (üretici) bulacakları interaktif platformların ortaya çıkacağı yeni bir ticaret modelinden bahsediyorum. Bu model, kişilerin sosyal çevreleri sayesinde ürünün talep adedini yükseltip birim fiyatları düşürebilecekleri bir mekanizmanın itici gücü ile ticaretin son noktası olarak idealize edilebilecek 'bireysel fırsat sitesi' (uygulaması) konseptinin doğumuna sebep olabilir.

Fırsat: Sosyal alışveriş tecrübesini sadece sosyal iletişim platformları ile sınırlamayıp müşterilerinizin paylaşımlarından ihtiyaçlarına dair gerçek fayda sağlayacağı kampanya kurguları ile iş modelinizi yenilikçi bir şekilde geliştirebilirsiniz.

Mobil

Perakendeciler için mobil ticaret hacminin yükselişi, özellikle ABD’de bu yıl içerisinde düzenlenen toplu indirim günlerinde net bir şekilde gözlemleniyor (Örnek: eBay mobil). Özellikle tüketici elektroniği ürünleri için önemli indirimlerin sunulduğu Cyber Monday (Siber Pazartesi) gününde eBay’in mobil satışları, 2009 yılına göre %146 oranında artmış. Son raporlarda 2009 yılında 69 milyar USD dolayında bulunan dünya mobil ödeme hacminin, 2014 yılında mobil ticaret projelerinin artışı ile 490 milyar USD’ye zıplayacağı öngörülüyor.

Fırsat: Müşterilerinizin mobil ticaret tecrübesini öncelikle sizin ürün veya hizmetlerinizde yaşamasını sağlayarak rakiplerinizden ayrışabilirsiniz. Bu arada mobil uygulamaların cazibesine kapılıp mobil sitelerinizin ziyaretçilerini ihmal etmeyin.

Özel Alışveriş Kulüplerinin Ortaya Çıkış Nedeni ve Gelecekleri

Son bir iki yıl içerisinde dünyada yaşanan geniş ölçekli ekonomik kriz nedeniyle birçok firma (özellikle de yüksek marjlarla satış yapan giyim ve aksesuar markaları) ürettiklerini satamadı. Elektronik ticaretin tam da bu dönemde artan hacmi, dünyaca ünlü firmaların şişen stokları konusunda yeni İnternet projelerinin de kullanılmasını sağladı. 2010 yılı süresince özel alışveriş kulübü konseptinin tüm dünyada hızla yayılıp firmaların artan stoklarını eritmede gösterdiği başarı, İnternet’in artık tüm dünya ticareti üzerinde ciddi bir etkisi olduğunun da kanıtı. Aşağıda ABD ve Türkiye’de sektörde yaşanan hızlı değişime ait eMarketer ve Google Trends For Websites grafiklerini görebilirsiniz.

Peki yeni ticaret (hep böyle) indirimler üzerine mi inşa edilecek?
Stoklarını azaltabilmek için kar marjlarından ciddi oranda feragat eden firmalar yeni sezona dair üretimlerini daralan piyasa çerçevesinde daha kontrollü yapıyorlar. Kısacası önümüzdeki dönemde özel alışveriş kulüplerinde dünyaca ünlü markaların ürünlerine dair kampanyaları şimdiki kadar yoğun göremeyebiliriz. Bunun bir diğer nedeni de markaların, ürünlerini özel kulüplerden düşük fiyatla edinmeye alışan müşterilere yeni sezon ürünlerini eski fiyat düzeyinde satmakta zorlanacaklarını öngörmeleri. Fakat ciddi bir tüketim gücünü arkalarına alan bu özel siteler, yakın gelecekte dünyaca ünlü markalarla yapacakları özel üretim anlaşmaları ile farklı kalitede üretimler yapılmasını sağlayabilir veya kendi markaları ile ürettirecekleri, tüketicinin alıştığı kalitede ürünlerin satışı işine de girebilirler. Kısacası özel alışverişin yarattığı büyük etki, krizin etkisi geçse de tüketicilere orta vadede önemli avantajlar sağlayacak gibi görünüyor.